آیا از درد پاشنه رنج می‌برید؟ اگر چنین است، شما تنها فردی نیستید که از این درد رنج می‌برد. متأسفانه، بسیاری از افراد سعی می‌کنند که علائم اولیه‌ی درد پاشنه پا را نادیده بگیرند و به فعالیت‌هایی که باعث ایجاد آن می‌شود ادامه دهند. هنگامی که شما همچنان به استفاده از پاشنه پای دردناک ادامه می‌دهید، درد بدتر می‌شوید و ممکن است به یک بیماری مزمن تبدیل شود که منجر به مشکلات بیشتری گردد.
این درد شاید در هنگام صبح در کف پاهایتان احساس شود یا وقتی در طول روز راه می‌روید. اگر با هر قدمی که برمی‌دارید، یک احساس تیر کشیدن و سیخ زدن در پاشنه خود داشته باشید، ممکن است دچار خارش پاشنه شده‌اید. بسیاری از پزشکان، خار پاشنه را با داروهای ضدالتهاب، کشش، استفاده از یخ، تزریق و کفی‌های طبی و فیزیوتراپی درمان می‌کنند. در صورت عدم موفقیت اقدامات محافظه کارانه، پزشک ممکن است عمل جراحی را برای خار پاشنه‌ی واقع در پشت پاشنه توصیه کند.
فهرست مطالب
خار پاشنه چگونه ایجاد می‌شود؟
خار پاشنه به مرور زمان ایجاد می‌شود. آن‌ها یک‌دفعه ظاهر نمی‌شوند. فشار مکرر روی عضلات و رباط‌های کف پا و پاشنه پا باعث می‌شود که خار پاشنه ایجاد شود؛ یک تراکم استخوانی از کلسیم در پاشنه که می‌تواند تشکیل و منجر به بروز درد شود.
دو نوع خار پاشنه وجود دارد: یک خار پاشنه قدامی که ناشی از استرس مداوم بر روی انتهای پاشنه است و بین پاشنه پا و قوس کف پا رشد می‌کند. و یک خار پاشنه‌ی خلفی، که در نتیجه‌ی آسیب‌های مکرر به پشت پاشنه است، جایی که تاندون آشیل متصل می‌شود.
خار پاشنه‌ی نوع خلفی اغلب با چشم قابل مشاهده است و با لمس کردن به راحتی احساس می‌شود، اما تشخیص خار پاشنه‌ی قدامی کمی سخت‌تر و پیچیده‌تر است، زیرا دردی که ایجاد می‌کند ممکن است با درد ناشی از فاشیای پلانتار (التهاب فاسیای کف پا) اشتباه گرفته شود.
به طور کلی، برای تشخیص اینکه آیا خار پاشنه، علت بروز دردی است که در پاشنه پایتان دارید، عکس‌برداری رادیولوژی لازم است.
چه عواملی باعث ایجاد خار پاشنه می‌شود؟
علل شایع ایجاد خار پاشنه‌ها شامل آسیب و ضربه به پاشنه پا، آرتروز، کفش‌های نامناسب، تأثیرات ناشی از اضافه وزن، کفش با حداقل میزان حمایت (به طور مثال، دمپایی‌های فلیپ فلاپ یا بند انگشتی) و مشکلاتی در راه رفتن است که فشار زیادی به استخوان پاشنه پا و رباط‌ها و اعصاب اطراف آن وارد می‌کنند.
بالا رفتن سن نیز می‌تواند یک عامل مؤثر باشد، زیرا فاسیای کف پا انعطاف پذیرتر شده و کف پاشنه پا نازک‌تر می‌شود. صافی کف پا یا زیاد بودن قوس کف پا نیز ممکن است منجر به ایجاد خار پاشنه شود، همچنین دیابت یا کارهایی که نیاز است برای انجام آن‌ها بیشتر روز را روی پاهای خود بایستید، از جمله علل بروز این وضعیت هستند.
تفاوت خار پاشنه با التهاب فاسیای کف پا
خار پاشنه اغلب به همراه موارد ابتلا به التهاب فاسیای کف پا (فاسئیت پلانتار) وجود دارد. فاسیای پلانتار، بافتهای فیبری هستند که از پاشنه پا تا توپی زیر کف پا عبور می‌کند و التهاب این بافت‌ها، فاسئیت پلانتار(plantar fasciitis) نامیده می‌شود. اگرچه فاسئیت پلانتار قابل درمان است، اما وقتی خار پاشنه ایجاد شود، آن‌ها در جای خود باقی می‌مانند، البته می‌توان تأثیر آن‌ها را به حداقل رساند.
مبتلایان به خار پاشنه ممکن است در هنگام ایستادن، درد تیرکشنده و ناخوشایندی را تجربه کنند. این درد به طور کلی کاهش می‌یابد و به یک درد مبهم تبدیل می‌شود. ممکن است یک احساس گرمی از منطقه‌ی خار پاشنه شروع شود و شاهد التهاب و تورم نیز باشید.
به دلیل حساس بودن کف پاشنه، راه رفتن با پای برهنه ممکن است دشوار باشد. اغلب، خود خار پاشنه علت ایجاد درد نیست. درد ناشی از آسیب دیدگی می‌باشد که خار پاشنه از آن به وجود آمده است.
درمان خار پاشنه
همانطور که گفته شد ممکن است خار پاشنه‌ها به راحتی با فاسئیت پلانتار اشتباه گرفته شوند، بنابراین به طور کلی پزشک قبل از تشخیص، درخواست عکس رادیولوژی می‌کند. خار پاشنه‌ها حل نمی‌شوند یا از بین نمی‌روند، اما می‌توانید درد و ناراحتی ناشی از آن‌ها را کاهش دهید.
چگونه می‌توان درد ناشی از خار پاشنه را تسکین داد؟
پزشک شما ممکن است یک یا چند درمان احتمالی را برای تسکین درد ناشی از خار پاشنه پیشنهاد کند. ساده‌ترین راه، استفاده از داروهای مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن، استامینوفن یا ناپروکسن است. هنگامی که درد پاشنه پا شروع می‌شود، هرگونه فعالیتی که ممکن است درد را بدتر کند، کاهش یا متوقف کنید و سعی کنید با قرار دادن یک بطری آب یخ زده حدود 20 دقیقه 3 تا 4 بار در روز بر روی کف پا، آن را سرد کنید. اطمینان حاصل کنید که همه کفش‌هایتان مناسب و متناسب برای پای شما هستند، کهنه نیستند و حمایت و محافظت کافی روی پاهای شما دارند و سعی کنید زمان کمتری را با کفش‌های پاشنه بلند باشید.
ارتز و کفی‌های طبی برای خار پاشنه
پزشک یا فیزیوتراپیست ممکن است ارتزها یا کفی‌های سفارشی را برای شما تجویز کند، کفی‌هایی که در کفش شما قرار می‌گیرد تا در اصلاح نحوه‌ی راه رفتنتان کمک کند و به شما توصیه می‌کند که کفش‌های ورزشی با زیره ی مناسب را برای کاهش دردتان استفاده کنید. ارتزها و کفی‌های طبی سفارشی معمولاً دارای برش مناسبی هستند تا زیره های بالشتکی اضافی را در منطقه آسیب دیده فراهم کنند تا از تأثیر راه رفتن یا فعالیت روی پاشنه پایتان کاسته شود.
نایت اسپلینت (آتل شبانه)
نایت اسپلینت برای درمان خار پاشنه در طول شب طراحی شده است، این نوع آتل کف پا و انگشتان پا را عقب نگه می‌دارد تا عضلات پشت ساق پا، تاندون آشیل و فاشیای پلانتار کمی کشیده نگه داشته شوند. این آتل‌ها که به صورت قالب‌های گچی چکمه مانند، ساپورت های خواب و ساپورت‌های جوراب مانند موجود هستند، راهی ساده و مؤثر برای تسکین درد خار پاشنه در هنگام صبح می‌باشند.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یکی دیگر از گزینه‌های درمانی مفید است. درمان معمولاً شامل کشش هر دو عضله‌ی پشت ساق پا و فاسیای پلانتار و همچنین تکنیک‌های درمان دستی است که توسط فیزیوتراپیست انجام می‌شود. فیزیوتراپیست شما آنالیزی را روی نحوه‌ی راه رفتن شما انجام می‌دهد و می‌تواند یک دوره تمرینات مناسب برای شما را تجویز کند که به شما کمک می‌کند تا هرگونه عدم تعادل را که باعث می‌شود خار پاشنه شما رشد کند اصلاح کند. این متخصصان همچنین ممکن است از ترکیبی از درمان دستی و اولتراسوند تراپی برای تجزیه کلسیفیکاسیون (توده‌ی کلسیمی انتهای پاشنه) استفاده کنند. طب سوزنی نیز ممکن است به کاهش درد کمک کند. برای کاهش استرس و فشار در عضلات و تاندون‌های پای شما، ممکن است فیزیوتراپیست شما از تکنیک‌های تیپینگ یا نوار چسب زنی در منطقه آسیب دیده استفاده کند.
بیشتر مبتلایان به خار پاشنه با استفاده از درمان‌های غیر جراحی می‌توانند از درد و ناراحتی ناشی از آن بهبود یابند. اما اگر درد و ناراحتی بعد از نه تا دوازده ماه ادامه یابد، ممکن است عمل جراحی لازم باشد.
نکته: خار پاشنه یک بیماری مزمن است، بنابراین مدیریت آن بر عهده شما خواهد بود. با پیروی از توصیه‌های پزشک خود و انجام تمریناتی که توسط فیزیوتراپیست شما تجویز شده است، در نهایت باید بتوانید وجود آن‌ها را فراموش کنید و به راحتی به زندگی‌تان ادامه دهید.
شاک ویو تراپی
شاک ویو تراپی (ESWT) روشی است که در آن امواج شوک (شاک ویوها) از طریق پوست به قسمت آسیب دیده‌ی کف پا منتقل می شوند. موج‌های شوک، مکانیکی هستند و الکتریکی نیستند. آن‌ها امواج صوتی کم توان و شنیدنی هستند و با افزایش جریان خون به منطقه آسیب دیده عمل می‌کنند. این امر، روند بهبودی بدن شما را تسریع می‌کند. شما معمولاً به یک دوره درمان سه جلسه‌ای، با فاصله‌ی 1 الی 2 هفته از هم نیاز دارید. شاک ویو تراپی به بیمارانی پیشنهاد می‌شود که به درمان‌های دیگر مانند فیزیوتراپی، ارتزها (کفی یا بریس‌های کف پا)، استراحت، یخ درمانی و داروی تسکین درد پاسخ کافی و خوبی نداده‌اند. این یک درمان با حداقل میزان تهاجمی است که به صورت سرپایی انجام می‌شود و این بدان معنی است که می‌توانید در همان روز به خانه بازگردید. شاک ویو تراپی می‌تواند شما را از درد و علائم دیگر رهایی دهد. این درمان در بخش سرپایی ارتوپدی انجام خواهد شد. از شما خواسته می‌شود که پاهای خود را که روی یک بالش قرار دارد، در جلوی بدن خود بکشید. پزشک معالج مقداری ژل سونوگرافی را روی ناحیه آسیب دیده قرار داده و سپس دسته‌ی دستگاه را روی ناحیه‌ی ژل زده قرار می‌دهد. امواج شاک ویو با استفاده از این قطعه دستی به بدن ارسال می‌شود این دستگاه، پالس‌های هوای فشرده شده را از طریق ژل سونوگرافی به بدن ارسال می‌کند. هر جلسه‌ی درمانی تقریباً پنج دقیقه طول خواهد کشید. بیشتر بیماران در طی این درمان، درد یا ناراحتی را تجربه می‌کنند. پزشک در طی این درمان از شما سؤال خواهد کرد كه چقدر درد دارید و سعي خواهد كرد تا درمان را به صورتی تنظيم کند تا به مديريت اين امر كمك كند.
گزینه‌های جراحی برای درمان خار پاشنه
هنگامی که سایر گزینه‌های درمانی بی‌اثر باشند، پزشک متخصص پای شما ممکن است جراحی آندوسکوپی خار پاشنه را با حداقل تهاجم توصیه کند. نوع عمل جراحی بستگی به تشخیص شما و سلامت عمومی شما دارد، اما اهداف آن شامل تسکین درد و ترمیم و بازیابی نحوه‌ی حرکت شما می‌باشد. گزینه‌های جراحی عبارت‌اند از:
- درمان جراحی فاسیت پلانتار با یک عمل جراحی به نام فاشیوتومی پلانتار انجام می‌شود که بافت پلانتار را از استخوان پاشنه‌ی شما آزاد می‌کند.
- برداشتن خار پاشنه به روش آندوسکوپی که قطعات کوچک خار استخوان از طریق یک برش کوچک برداشته شود
- عمل جراحی برداشتن خار پاشنه به روش باز که کل خار پاشنه برداشته می‌شود.
بسیاری از پزشکان متخصص پا هر دو عمل جراحی را در یک زمان انجام می‌دهند – فاشیوتومی پلانتار و یک عمل آندوسکوپی برداشتن خار پاشنه. جراحی باز پاشنه پا به ندرت و فقط در موارد شدید مورد استفاده قرار می‌گیرد، زیرا تهاجمی‌تر است. هرچه جراحی تهاجمی‌تر باشد، زمان بهبودی شما طولانی‌تر خواهد بود.
پیشگیری از ایجاد خار پاشنه
بهترین راه برای درمان خار پاشنه، تغییر سبک زندگی برای پیشگیری از آن‌ها است. برخی از نکات قابل توجه برای جلوگیری از این آن، شامل موارد زیر است:
- اگر چاق هستید، وزنتان را کاهش دهید
- پوشیدن کفش مناسب برای هر فعالیت
- پوشیدن کفش‌هایی که به درستی در پایتان جای می‌گیرند و پاشنه‌های جاذب شوک و یک پاشنه‌ی نگه دارنده دارند
- پوشیدن کفش‌هایی یا کفی تخت و نپوشیدن کفش‌های پاشنه بلند
- کشش عضلات پشت ساق پا، مچ پا و کف پا قبل از فعالیت‌ها
- در حین انجام تمرینات ورزشی و در طول کارهای روزمره، قدم‌های آهسته بردارید
- استراحت کافی و تغذیه‌ی مناسب داشته باشید تا بدنتان بتواند ماهیچه‌های خسته را بازسازی کند.
