مفاصل فاست در قسمت ستون فقرات گردنی هم درست به مانند ستون فقرات کمری ممکن است دچار فرسودگی شده و منجر به بروز آرتروز گردن شود. از اصطلاحات معادل زیادی برای اشاره به عارضه استئوآرتروز ستون فقرات گردنی استفاده میشود که از آن جمله میتوان به آرتروز گردن و یا بیماری خرابی مفاصل گردن اشاره کرد.
در حالی که بیماری آرتروز گردن بیشتر حالت مزمن دارد، اما علائم آن خیلی به ندرت به صورت پیشرونده میباشد و خیلی به ندرت نیاز به عمل دارد. این عارضه در اغلب موارد نسبت به درمانهای حفاظتی و روشهای غیر جراحی از جمله درمانهای دارویی و فیزیکی، خیلی خوب جواب میدهد.
برای بیمارانی که از علائم ملایم تا شدید آرتروز گردن رنج میبرند، میتوان بعد از ارزیابی و معاینه کامل وضعیت گردن، برنامههای فیزیوتراپی مختلفی را تجویز نمود. دکتر سعیدی و همکاران ایشان از روشهای درمانی مختلفی برای درمان آرتروز گردن استفاده میکنند که مهمترین آنها عبارت است از:
- عملهای بسته
- الکتروتراپی
- ترکشن
- ورزش و درمان فیزیکی
- ماساژ درمانی
- درمان کایروپرکتیک (دستی)
- گردنبندهای طبی
در صورتی که هر گونه سوالی در مورد روشهای درمان آرتروز گردن گردن دارید و نیز برای تعیین وقت ملاقات با ما میتوانید با شماره 02166533245 تماس بگیرید.
فهرست مطالب
آناتومی
ستون فقرات شما از 24 قطعه استخوان به نام مهره تشکیل شده است که این مهرهها بر روی یکدیگر قرار گرفته و به هم متصل شدهاند. با اتصال این قطعات به یکدیگر، یک کانالی در بین آنها تشکیل میشود که وظیفه جای دادن و حفاظت از نخاع را بر عهده دارد. هفت مهره کوچکی که در ابتدای ستون فقرات و در قاعده جمجمه قرار میگیرند، ستون فقرات گردنی را تشکیل میدهند. آرتروز گردن عارضهای است که این هفت مهره کوچک گردنی را درگیر میسازد.
علتها و عوامل خطرزا برای آرتروز گردن
هر چقدر سن ما افزایش پیدا میکند، دیسکهای ستون فقرات ما مقدار بیشتری از آب خود را از دست میدهند و دچار خشکی و خرابی میشوند. این شرایط باعث میشود که حجم دیسک کاهش پیدا کند و از جای خود بیرون بزند. مفاصل فاست در قسمت ستون فقرات گردنی هم ممکن است دچار خرابی شده و باعث تنگ شدن فضای مفصل در ناحیه گردن شود. همچنین ممکن است زائدههای استخوانی در محل دیسکها و مفاصلی که دچار این عارضه میشوند، تشکیل شود. سایر عواملی که میتواند خطر بروز آرتروز و درد گردن را افزایش دهد، عبارتند از:
- عوامل ژنتیکی و ارثی
- سیگار کشیدن
- فشار کاری
- افسردگی و اضطراب
- سابقه آسیبدیدگی یا مصدومیت از ناحیه گردن
علائم و نشانهها
مهمترین علائم آرتروز گردن شامل موارد زیر میباشد:
- دردی که از گردن به سمت شانه یا بین تیغه شانهها (دندهها) در کمر کشیده میشود.
- درد و گرفتگی گردن که هنگام بیدار شدن در اول صبح شدیدتر است و پس از برخاستن و حرکت کردن بهبود پیدا میکند.
- درد گردن که در اواخر شب شدت آن بیشتر میشود.
- درد گردن همراه با سر درد به ویژه درد در قسمت پشت سر
- صدا دادن گردن یا احساس تق تق کردن گردن در هنگام چرخاندن آن
تشخیص آرتروز گردن
معاینه فیزیکی
پس از آنکه شما سوابق پزشکی، شرح حال و وضعیت سلامت عمومی خود را برای پزشک شرح دادید، پزشک شما یک معاینه کامل بر روی گردن، شانهها، بازوها و به احتمال زیاد پاهای شما انجام میدهد. برای این منظور پزشک چند آزمایش خاص را برای بررسی مشکلات یا تغییرات احتمالی زیر انجام میدهد:
- تغییر در قدرت دستها، بازوها و انگشتان شما
- تغییر در حس لامسه شما
- وضعیت رفلکسها و واکنشهای بدنی شما
- تغییر در میزان انعطافپذیری گردن و بازوها
آزمایشهای تشخیصی
پزشک شما ممکن است از بعضی آزمایشهای تشخیصی برای کمک به تشخیص آرتروز گردن استفاده کند. مهمترین این آزمایشها عبارت است از:
- عکسبرداری اشعه ایکس
- تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی)
- سی تی اسکن
- میلوگرام
- الکترومیوگرافی
درمان
در اغلب موارد از روشهای غیر جراحی برای درمان آرتروز گردن استفاده میشود. مهمترین روشهای درمانی بدون جراحی شامل موارد زیر است:
درمان فیزیکی
درمان فیزیکی معمولاً اولین روش بدون جراحی است که دکتر سعیدی برای شما تجویز خواهد کرد. در این روش از حرکات ورزشی مخصوصی برای تسکین درد گردن و نیز تقویت و کشش عضلات ضعیف شده یا آسیبدیده گردن استفاده میشود. در برخی از موارد، درمان فیزیکی میتواند شامل روشهایی برای اصلاح طرز نشستن و ایستادن شما باشد که در آن از حرکات دستی یا ترکشن برای کشش مفاصل و ماهیچههای گردن شما استفاده میشود. طول مدت برنامههای درمان فیزیکی میتواند بسیار متغیر باشد، اما به طور کلی در حدود 6 تا 8 هفته به طول میانجامد. جلسات درمان فیزیکی معمولاً به صورت دو تا سه جلسه در هر هفته تشکیل میشود.
درمانهای دارویی
در جریان مرحله اول درمان آرتروز گردن ممکن است که دکتر سعیدی چند داروی مختلف را به صورت همزمان برای شما تجویز کند تا هم درد و هم التهاب در ناحیه گردن تسکین پیدا کند. برای این منظور اغلب داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی از قبیل ایبوپروفن و ناپروکسن همراه با داروی مسکن استامینوفن برای شما تجویز میشود. مصرف این داروها که درد و ورم ناحیه گردن را کاهش میدهند، بسته به شدت علائم آرتروز گردن شما ممکن است لازم باشد که تا چند هفته ادامه پیدا کند.
عمل بسته
- بلوک اپیدورال گردنی. در این روش، داروهای استروئیدی و بیحسی در داخل فضای مجاور پوشش نخاع (فضای اپیدورال) تزریق میشود.
- بلوک مفصل فاست گردنی. در این روش، داروهای استروئیدی و بیحسی مستقیماً در داخل کپسول مفصل فاست تزریق میشود. مفاصل فاست در طرف پشت گردن قرار گرفتهاند و تأمین پایداری و امکان حرکت گردن و سر را بر عهده دارند.
- بلوک شاخه میانی عصب و ابلیشن رادیوفرکوئنسی. از این روش به منظور سرکوب درد به صورت بادوامتر و طولانیتر استفاده میشود. در این روش از طریق تکنیک “سوزاندن”، آسیبهایی به اعصاب ناحیه مفصل وارد میشود.
گردنبندهای طبی نرم
گردنبندهای طبی به شکل یک حلقه لبهدار هستند که دور گردن را احاطه میکند و از طریق بستهای مخصوصی (ولکرو) در جای خود نگه داشته میشود. ممکن است که پزشک، استفاده از این گردنبندهای طبی را به منظور محدود کردن میزان حرکت گردن و استراحت دادن به ماهیچههای آن به شما توصیه کند. به خاطر داشته باشید که گردنبندهای طبی نرم را فقط باید به مدت کوتاهی استفاده کرد، زیرا استفاده از آن به مدت طولانی میتواند باعث ضعیف شدن ماهیچههای گردن شود.
درمانهای کایروپرکتیک
در روش کایروپرکتیک با استفاده از فشارهای مختصر تا شدید با حرکات دست سعی میشود که علائم مزمن آرتروز گردن را کنترل کرده و یا دردهای شدید ناشی از آن تسکین داده شود.
استفاده از یخ، گرما و ماساژ درمانی
دکتر سعیدی ممکن است به شما توصیه کند که از یخ، گرما و ماساژ با رعایت احتیاط کامل به منظور تسکین درد و کاهش ورم و التهاب گردن استفاده کنید.
ترکشن
دستگاههای ترکشن گردن به منظور تسکین تنشهایی که در اثر اضطراب یا مصدومیت بر گردن شما وارد شده است، مورد استفاده قرار میگیرد. این دستگاهها از طریق افزایش گردش خون و بهبود عملکرد اعصاب در موضع آسیبدیده عمل میکنند. از آنجا که اعصاب و رگهای خونی آسیبدیدهای که تحت فشار قرار گرفتهاند، میتوانند به عنوان منشأ درد و التهاب عمل کنند، بنابراین استفاده از ترکشن و آزادسازی فشار وارد بر اعصاب و رگهای خونی میتواند علائمی از قبیل درد گردن، درد شانه، بیحسی یا سوزن سوزن شدن بازوها و دستها و حتی سر درد را به طور کامل متوقف کند.
الکتروتراپی
در این روش با استفاده از انواع مختلف دستگاههای الکتریکی از قبیل تی ان اس (TENS) و مگنت تراپی، فشار وارد بر عضلات، اعصاب و مفاصل گردن کاهش داده میشود. در الکتروتراپی، اعصاب ناحیه آسیبدیده از طریق ارسال امواج الکتریکی خفیفی تحریک میشوند.
برای درمان آرتروز گردن روش های دیگری ازجمله لیزر تراپی سرد،شاکویو تراپی و … نیز وجود دارد.
ورزشهای گردن
بعضی از ورزشهای اختصاصی گردن که به حرکت بهتر و تقویت عضلات گردن کمک میکنند، به شرح زیر است؛
لطفاً به خاطر داشته باشید که این ورزشها حتماً باید توسط فیزیوتراپیست و پس از معاینه و ارزیابی کامل وضعیت بدن و گردن برای شما تجویز شود تا موجب بدتر شدن عارضه و تشدید علائم آن نگردد.
- پایین و بالا بردن گردن
- چرخش سر
- چرخش گردن
- کشش گردن
- چرخاندن شانه
