کمر درد شدید: علت و درمان آن با فیزیوتراپی و ورزش

kamar

کمر درد می‌تواند در محل ستون فقرات کمری وجود داشته باشد و یا ممکن است به سمت پاها در زیر زانو گسترش پیدا کند (سیاتیک). اکثر موارد کمر درد در اثر آسیب‌های فیزیکی ایجاد می‌شوند. گاهی اوقات جمله‌ی ” درد کمرم دوباره شروع شد“ می‌تواند حاکی از بیماری‌های سیستمیک باشد که درد بسیار واقعی تولید می‌کنند. در حقیقت، درد کمر مرتبط با بیش از ۶۰ نوع بیماری است و می‌تواند منجر به از کار افتادگی جدی شده و هزینه‌های درمان را بطور قابل ملاحظه‌ای افزایش دهد. خبر خوب این است که حدود نیمی از افراد مبتلا به درد قسمت پایینی کمر با استفاده از فیزیوتراپی ظرف یک یا دو هفته بهبود پیدا می‌کنند و ۹۰ درصد از علائم درد طی هشت هفته برطرف می‌شوند.

کمر درد می‌تواند یکی از علائم آرتروز یا بسیاری از بیماری‌های دیگر باشد؛ این حقیقت برای هر فردی که دارای درد کمر است صرفنظر از دلیل آن صادق می‌باشد. هر چیزی که بر عضلات کمر یا اعصاب فشار وارد کند می‌تواند موجب درد شود. هر نوع بیماری یا آسیب به ستون فقرات نیز می‌تواند تولید درد کند. علت بیشتر کمردردهای حاد، ناشناخته است اما احتمالاً به دلیل کشیدگی‌های جزئی، رگ به رگ شدن و استفاده بیش از حد از عضلات رخ می‌دهند. تنش‌های عاطفی نیز ممکن است بر میزان درد اضافه کنند زیرا موجب کند شدن روند بهبودی می‌شوند. بهترین درمان برای رهایی از انواع دردهای کمر استفاده از درمان‌های طب فیزیکی و توانبخشی است. این درمان‌های بدون جراحی و بدون دارو با کمترین عوارض به بازگشت بیماران به زندگی عادی و بازتوانی هر چه سریع‌تر آنها کمک می‌کنند. مراجعه به متخصص طب فیزیکی در صورتی که شما با کمردردی روبرو هستید که بعد از گذشت سه روز بهتر نشده است امری ضروری است. متخصص علائم شما را بررسی کرده و با تشخیص علت، بهترین برنامه درمانی را برای شما انتخاب می‌کند. به منظور کسب اطلاعات بیشتر یا رزو نوبت می‌توانید با شماره‌ 02166533245 تماس حاصل نمایید. همکاران ما در کلینیک تخصصی کمر و ستون فقرات دکتر سعیدی آماده ارائه خدمات به شما عزیزان هستند.

دلایل کمر درد


پارگی دیسک بین مهره‌ای

این وضعیت می‌تواند دردناک‌ترین و در عین حال آسان‌ترین نوع برای تشخیص باشد. دیسک دچار پارگی یا فتق به طرف کانال نخاعی متورم شده و بر ریشه‌های عصبی فشار وارد می‌کند. این امر موجب تحریک رشته‌های عصبی می‌گردد. دیسک می‌تواند در اثر خم و بلند شدن از جای خود دچار پارگی شود و یا ممکن است هیچ دلیل روشنی برای آن وجود نداشته باشد. پارگی دیسک می‌تواند موجب کمر درد و گرفتگی عضله شود اما یکی از علائم شایع آن درد سیاتیک است.

تنگی کانال نخاعی

در این شرایط، کانال نخاعی تنگ می‌شود. چنین وضعیتی موجب فشرده شدن اعصاب کمر شده و بر روی آن‌ها فشار وارد می‌کند و این فشار موجب درد کمر می‌گردد. بی‌حسی، درد و ضعف در پاها نیز ممکن است رخ دهد. متداول‌ترین علامت تنگی کانال نخاعی دردی است که هنگام راه رفتن بدتر شده و هنگام نشستن فروکش می‌کند.

آرتروز

آرتروز تنها یکی از انواع بیماری التهاب مفاصل است که می‌تواند موجب کمر درد شود. این عارضه موجب از بین رفتن غضروف (ماده‌ای نرم و الاستیک) که در نقش ضربه‌گیر مفاصل مهره‌ای و سایر مفاصل بدن عمل می‌کند، می‌شود. درد پایین کمر زمانی که آرتروز در لگن یا زانوها بروز پیدا کند می‌تواند شدیدتر باشد. آرتروز همچنین می‌تواند بطور مستقیم بر ستون فقرات تاثیر بگذارد و موجب کشیدگی عضلات، تاندون‌ها یا رباط‌ها شود که به نوبه‌ی خود ممکن است منجر به درد کمر و گردن شود.

اسپوندیلیت آنکیلوزان

اسپوندیلیت آنکیلوزان یا روماتیسم ستون فقرات نوعی بیماری التهاب مفاصل است که موجب سفت و متورم شدن مفاصل موجود در ستون فقرات می‌شود. مفاصل سفت می‌توانند با هم ترکیب شده و همزمان رشد کنند. متداول‌ترین علائم این بیماری عبارتند از درد و سفتی در باسن و قسمت پایین کمر (بویژه در هنگام صبح) که بیشتر از سه ماه ماندگار هستند.

آسیب‌دیدگی یا تصادف

آیا تا به حال شده است که اقدام به جابه‌جا کردن اسباب خانه که به نظر سنگین هم نیستند کنید و روز بعد احساس درد در کمر خود داشته باشید؟ آیا تا کنون پیش آمده که بدن خود را برای رسیدن به چیزی که کمی دور از دسترستان بوده بکشید و سپس یک درد شدید و ناگهانی در کمر خود حس کنید؟ بسیاری از آسیب‌های کمر در اثر یک پیچش غیر منتظره یا حرکت ناگهانی ایجاد می‌شوند. این امر منجر به رگ به رگ شدن کمر و ایجاد درد می‌گردد.

پوکی استخوان

پوکی استخوان نوعی اختلال استخوانی است که موجب نازک و ضعیف شدن استخوان‌ها به دلیل کمبود کلسیم می‌شود. استخوان‌های شکننده، بویژه آنهایی که در ستون فقرات قرار دارند می‌توانند ساده‌تر دچار شکستگی شوند و احتمال آن در زنان مسن‌تر بالاتر است. پوکی استخوان همچنین در بروز شکستگی‌های فشاری یا شکستگی ستون فقرات که در آن استخوان‌های مهره پهن می‌شوند نیز نقش دارد. افتادن، بلند کردن اجسام سنگین یا حرکت به شکل نادرست می‌تواند موجب شکستگی فشاری شود.

فیبرومیالژیا

افراد مبتلا به فیبرومیلاژیا در عضلات و تاندون‌های خود احساس درد و خشکی می‌کنند بخصوص در گردن و بالای کمر. این درد می‌تواند برای هفته‌ها، ماه‌ها یا سال‌ها ماندگار باشد. علائم این بیماری ممکن است به خودی خود برطرف شوند. این وضعیت اغلب مرتبط با مشکلات خواب، شکل قرارگیری نامناسب بدن یا یک آسیب کهنه است.

تشخیص کمر درد چگونه است؟


kamar1

معمولاً تنها بررسی سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی برای تشخیص کمر درد کافی است. در برخی موارد، افرادی که نسبت به درمان اولیه واکنشی نشان نداده‌اند ممکن است تحت آزمایش‌های رادیوگرافی مخصوص مانند ام آر آی و سی تی اسکن برای بررسی سایر مشکلات در بافت‌های نرم، پارگی دیسک، تنگی کانال نخاعی، تومور یا آسیب‌های عصبی قرار بگیرند.

درمان کمر درد


متخصص طب فیزیکی و توان‌بخشی یک برنامه درمانی شخصی را جهت برطرف کردن مشکلات خاص کمر تهیه و ارائه می‌کند. هدف از درمان تسکین درد و بهبود کیفیت زندگی می‌باشد. درمان شما ممکن است شامل یک یا چند مورد از موارد زیر باشد.

دارو درمانی

انتخاب دارو بستگی به این دارد که درد بصورت درد در عضله و استخوان، درد عصبی یا ترکیبی از هر دو باشد.

تزریق

kamar2

ماده بی‌حس کننده، استروئید، اوزون یا مواد مخدر در بافت نرم، مفاصل و سایر نواحی را می‌توان در داخل یا اطراف ستون فقرات تزریق کرد. هدف از چنین تزریق‌هایی مسدود کردن انتقال عصبی است که منجر به تسکین درد و تسریع فرایند بهبودی می‌گردد.

ورزش

kamar3

انواع مختلف ورزش‌ها برای درد کمر وجود دارند. ورزش‌های کششی بهترین روش برای کاهش درد هستند در حالی که ورزش‌های تقویتی برای بهبود عملکرد موثر هستند.

ورزش‌های کمر درد عبارتند از:

  • ورزش‌های هوازی کم فشار: ورزش‌هایی مانند شنا کردن، دوچرخه‌سواری و پیاده‌روی می‌توانند موجب تقویت عضلات شکم و کمر بدون کشیدگی بیش از حد کمر شوند. برنامه‌هایی که شامل ورزش‌های تقویتی در حین شنا کردن هستند می‌توانند روش بسیار مفیدی برای بسیاری از بیماران مبتلا به کمردرد باشند. تحقیقات پزشکی نشان داده‌اند که زنان باردار که حرکات ورزشی در آب را انجام می‌دهند درد کمر کمتری داشته و قادر به کار کردن برای مدت زمانی طولانی‌تر خواهند بود.
  • تمرینات تقویتی و تثبیت ستون فقرات: ورزش‌هایی تحت عنوان تمرینان تقویتی خم‌کننده‌ی کمر برای کمر درد موثر هستند. بطور کلی این ورزش‌ها موجب تقویت شکم، بهبود قابلیت حرکت، قدرت و تحمل قسمت پایین کمر، و افزایش انعطاف‌پذیری در باسن، عضلات همسترینگ و تاندون‌های پشت ران می‌گردند.
  • یوگا، تای‌چی، چی‌کونگ: ورزش‌هایی که از آسیا نشأت گرفته‌اند و حرکات فیزیکی کم فشار را با مدیتیشن ترکیب می‌کنند ممکن است بسیار موثر باشند. این ورزش‌ها که به منظور دستیابی به تعادل جسمی و ذهنی هستند، می‌توانند در پیشگیری از عود کمر درد بسیار مفید واقع شوند.
  • تمرینات انعطاف‌پذیری: این نوع ورزش‌ها ممکن است موجب کاهش درد شوند. یک برنامه کششی در صورتی که با ورزش‌های تقویتی ترکیب شود می‌تواند بیشترین تاثیر را داشته باشد.
  • آب درمانی

فیزیوتراپی

kamar4

در فیزیوتراپی از روش‌های بسیاری مانند الکتروتراپی، ورزش، تمرین درمانی و آموزش بیمار برای درمان کمر درد استفاده می‌شود. به طور کلی فیزیوتراپی می‌تواند شامل یک یا چند مورد از درمان‌های زیر باشد:

  • درمان دستی: درمان‌های دستی مانند دستکاری ستون فقرات و ماساژ اغلب برای تسکین علائم و کنترل کمر درد در مرحله حاد مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  • تحریک الکتریکی عصب: تحریک الکتریکی عصب از راه پوست یکی از متداول‌ترین روش‌های مورد استفاده برای کنترل کمر درد می‌باشد.
  • درمان با گرما یا سرما: گرما و سرما درمانی شایع‌ترین روش برای درمان کمر درد است. در آسیب‌دیدگی‌های حاد، این روش‌ها بطور گسترده تحت عنوان پروتکل RICE مورد استفاده قرار می‌گیرند اما می‌توان از آن در درمان کمر درد نیز بهره برد.
  • تراکشن: کشش ستون فقرات بر این اساس عمل می‌کند که جدا کردن مهره‌های کمر موجب کاهش گیرافتادگی اعصاب نخاعی و نیز کاهش فشار بین دیسکی می‌شود.
  • اولتراسوند: بسیاری از بیماری‌های عضلانی اسکلتی مانند کشیدگی و التهاب تاندون عضلات را می‌توان با اولتراسوند و توسط یک فیزیوتراپیست درمان کرد.
  • امواج صوتی با فرکانس بالا: رادیوفرکوئنسی (RF) نوعی گرمای عمیق داخل بافت ایجاد می‌کند و موجب تسکین درد و گرفتگی عضلات می‌شود.
  • طب سوزنی: این روش از طریق تاثیر گذاشتن بر جریان انرژی از طریق ۱۲ مجرا یا کانال که در طول بدن وجود دارند عمل می‌کند. طب سوزنی شامل قرار دادن سوزن‌های بسیار ریز در داخل پوست در نقاط معین در امتداد کانال‌های انرژی می‌باشد. این امر با آزاد کردن اندورفین‌ها که مواد شیمیایی طبیعی ضد درد هستند موجب تسکین درد می‌شود و بر بخشی از مغز که میزان سروتونین را کنترل می‌کند و انتقال‌دهنده‌ی احساسات است، تاثیر می‌گذارد.